Hızlı Özet
- SpaceX, Starship’in 15. test uçuşunda Super Heavy iticisini yakalama denemesini iptal etti.
- Navigasyon arızası tespit eden itici roket, Meksika Körfezi’ne yönlendirildi ve suya düşmeden önce patladı.
- Yörüngedeki Ship 42, 26 adet Starlink uydusu bırakırken, kuleyle yakalama denemesi cumartesi günü Teksas’ta yapılacak.
SpaceX, Starship’in 15. test uçuşunda fırlatma kulesiyle roket yakalama denemesini planlandığı gibi gerçekleştiremedi. Cuma günü Teksas’taki Starbase tesislerinden yerel saatle 16:47’de fırlatılan roketin Super Heavy iticisi, kuleye dönmek yerine rotasını değiştirerek Meksika Körfezi’ne yönlendirildi.
Fırlatmanın ardından yaklaşık altı dakika içinde pad bölgesine geri dönmesi planlanan Super Heavy iticisi, şirketin web yayınında yorumcu Dan Huot’un aktardığı bilgilere göre, kendi kendine bir rehberlik ve navigasyon sorunu tespit etti. Arıza tespiti üzerine sistem otomatik olarak kule yakalama girişimini iptal etti ve iticiyi açık denizde yedek bir iniş profiline geçirdi. Spaceflight Now raporuna göre su yüzeyine ulaşmadan hemen önce havada infilak eden itici, tam boyutlu yeniden kullanılabilirlik hedeflerinde sistemin anlık karar verme mekanizmalarının ne denli aktif olduğunu gösterdi. SpaceX daha önceki uçuşlarda Super Heavy iticisini fırlatma kulesinin mekanik kollarıyla üç kez yakalamayı başarmıştı ancak şirket henüz daha yeni ve büyük versiyon 3 iticisini ya da üst kademeyi bu yöntemle yakalama tecrübesine sahip değil.
| Uçuş Bileşeni | Planlanan İşlem | Gerçekleşen Durum |
|---|---|---|
| Super Heavy İtici | Kule kollarıyla yakalanmak üzere fırlatma pedine dönmek | Navigasyon hatası nedeniyle iptal edildi, Körfez’de imha oldu |
| Ship 42 (Üst Kadem) | Yörüngeye ulaşmak ve Starlink uydularını bırakmak | Başarıyla yörüngede, 26 uydu bıraktı, cumartesi günü yakalanacak |
Ship 42 Şimdi Ne Yapıyor?
İtici roketin deneme aşamasında kaybedilmesine karşın, üst kademede yer alan Ship 42 görevine sorunsuz bir şekilde devam ediyor. Yörüngeye başarıyla yerleşen araç, bu aşamada 26 adet Starlink uydusunu uzaya bıraktı ve fırlatmanın bu ayağını başarıyla tamamladı. Eylüldeki ilk yörünge uçuşunda bir motor arızası yaşanmış, bu nedenle araç erken iniş yapmak zorunda kalmıştı. UPI raporlarına yansıyan detaylarda Ship 42’nin yörüngede yaklaşık 22 saat geçirmesi ve Dünya etrafında 14 tur atması planlanıyor. Tabii ki SpaceX, olası bir aksilik durumunda uçuşu erken sonlandırıp aracı okyanusa yönlendirme yetkisini elinde tutuyor.
Üst kademenin cumartesi günü Starbase’e geri dönmesi ve SpaceX’in kule mekanik kollarıyla ilk kez bir üst kademeyi yakalamayı denemesi bekleniyor. Bu deneme, şirketin fırlatma maliyetlerini düşürmek ve Ay ile Mars misyonları için ihtiyaç duyduğu tam yeniden kullanılabilir roket mimarisine ulaşması adına bir adım niteliği taşıyor.
Yeniden Kullanılabilirlik Yolunda Test Süreçleri
SpaceX’in uçuş testlerinde karşılaştığı bu tür anomaliler, mühendislik ekiplerine donanım ve yazılım sınırlarını gerçek koşullarda test etme olanağı veriyor. Super Heavy iticisinin versiyon 3 iterasyonunda yaşanan navigasyon kaynaklı iptal kararı, otonom güvenlik protokollerinin beklendiği gibi devreye girdiğini kanıtlıyor. Şirket, fırlatma kulesinin kollarını kullanarak roket bileşenlerini havada yakalama konseptini olgunlaştırmaya çalışırken, her test verisi bir sonraki uçuş için rehberlik verilerinin güncellenmesini sağlıyor.
Üst kademe tarafında ise eylül ayındaki denemede karşılaşılan motor sorunlarının ardından Ship 42’nin yörünge kararlılığını koruması operasyonel güvenilirliği artırıyor. Yirmi iki saatlik yörünge turu ve 14 tur boyunca toplanacak telemetri verileri, cumartesi günü gerçekleştirilmesi planlanan kule yakalama denemesi öncesinde mühendislere kritik bilgiler sunacak. SpaceX, fırlatma maliyetlerini minimuma indirmeyi hedefleyen bu mimariyi taşa kazımak için test uçuşlarına devam ediyor.
Kaynak: TNW (The Next Web)
