TOKİ Siber Dolandırıcılık Olayı

Son iki hafta içinde 39 ilde eş zamanlı düzenlenen operasyonlarda 669 şüpheli yakalandı, bunlardan 361’i tutuklandı. Operasyonun odağında, vatandaşları TOKİ’nin sosyal konut projesi üzerinden kandırmayı hedefleyen geniş çaplı bir dolandırıcılık ağı vardı.

Dolandırıcılık nasıl işliyordu?

İçişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre şüpheliler, “TOKİ Sosyal Konut Projesi” temasıyla sahte internet siteleri oluşturdu. Bu siteler, gerçek TOKİ başvuru sayfalarına benzeyecek şekilde tasarlanmıştı ve oltalama (phishing) yöntemiyle vatandaşlarla iletişime geçiliyordu. Kurbanlardan “başvuru ücreti”, “dosya masrafı” ve “vergi ücreti” gibi gerekçelerle para talep ediliyordu; yani dolandırıcılar, gerçek bir devlet projesine duyulan güveni doğrudan istismar ediyordu.

Soruşturma sadece sahte site üzerinden para toplamakla sınırlı kalmadı. Yetkililer, aynı şüphelilerin vatandaşlara ait mobil bankacılık ve oyun hesaplarına da yetkisiz şekilde eriştiğini tespit etti. Ele geçirilen bu hesaplar, para transferleri, başka dolandırıcılık işlemleri ve yasa dışı faaliyetler için kullanılıyordu.

Operasyon nasıl büyüdü?

Bu geniş çaplı ağ, aslında daha küçük bir olayın araştırılmasıyla ortaya çıktı. Amasya’da bir vatandaşın 5 milyon 64 bin 14 TL dolandırılması üzerine başlayan bir soruşturma, ekiplerin işi derinleştirmesiyle 92 ayrı suç dosyasına ve toplam 22 milyon 418 bin 134 TL’lik bir mağduriyete işaret eden çok daha büyük bir ağı ortaya çıkardı. Bunun üzerine Amasya merkezli olmak üzere Ankara, Antalya, Bursa, İstanbul, Kocaeli, Kütahya, Sivas ve Trabzon’da 21 Temmuz’da eş zamanlı operasyon düzenlendi; bu operasyonda gözaltına alınan 14 kişinin adreslerinde yapılan aramalarda 12 cep telefonu, 8 SIM kart, 2 dizüstü bilgisayar, 1 tablet ve 3 hafıza kartı ele geçirildi.

Bu, aynı dönemde yürütülen daha büyük bir ulusal operasyonun sadece bir parçasıydı. Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, MASAK ve ilgili Cumhuriyet Başsavcılıkları koordinesinde, 39 ilde nitelikli dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve çevrim içi çocuk istismarı suçlarına yönelik geniş kapsamlı operasyonlar gerçekleştirildi. Ayrıca yetkililer, yapay zeka destekli sanal devriyeler aracılığıyla terör içerikleriyle birlikte 9 bin 13 hesap ve şahsı da tespit ettiklerini açıkladı.

Bu tür dolandırıcılıklar neden bu kadar etkili oluyor?

TOKİ’nin sosyal konut projesi, milyonlarca vatandaşın başvurduğu, gerçek ve yüksek talep gören bir devlet programı. Dolandırıcılar tam olarak bu güveni ve yoğun ilgiyi hedef alıyor; sahte bir sitenin gerçek TOKİ sayfasına görsel olarak ne kadar benzediğinden çok, insanların bu fırsatı kaçırmamak için aceleyle hareket etmesi, dolandırıcılığın işe yaramasının asıl nedeni. Bir sosyal konut başvurusu için “acele et, kontenjan dolacak” hissi, normalde şüpheyle yaklaşacağın bir talebi bile sorgulamadan kabul etmene neden olabiliyor.

Kendini bu tür dolandırıcılıklardan nasıl korursun?

• TOKİ başvurularını yalnızca kurumun resmi internet adresi üzerinden yap; bir bağlantıyı SMS, sosyal medya reklamı ya da e-posta üzerinden tıklamak yerine, adresi tarayıcına elle yazmak ya da resmi kaynaklardan doğrulamak daha güvenli.
• Bir devlet kurumu adına “başvuru ücreti” ya da “dosya masrafı” talep eden herhangi bir site ya da kişiye karşı temkinli ol; resmi başvuru süreçlerinin hangi ödemeleri gerektirdiğini kurumun resmi kanallarından önceden öğrenmek, sahte taleplerin farkına varmanı kolaylaştırıyor.
• Mobil bankacılık uygulamana giriş yaparken iki faktörlü doğrulamayı aktif tut; bu, bir dolandırıcının kullanıcı adı ve şifreni ele geçirse bile hesabına erişmesini zorlaştırıyor.
• Bir başvuru sitesi seni aceleye getiriyorsa (“bugün son gün”, “kontenjan tükeniyor” gibi ifadelerle), bu aceleci dilin kendisi bir uyarı işareti; gerçek kurumlar genellikle bu tarz baskı taktikleri kullanmıyor.

Bu operasyon neyi gösteriyor?

Bu dava, siber dolandırıcılığın artık münferit, küçük çaplı olaylardan ibaret olmadığını, organize ve çok şehirli ağlar aracılığıyla yürütüldüğünü bir kez daha ortaya koydu. Aynı zamanda güvenlik güçlerinin de bu ağları çökertmek için giderek daha büyük ölçekli, çok ilde eş zamanlı yürütülen operasyonlara yöneldiğini gösteriyor. Ama bu operasyonların sayısı ne kadar artarsa artsın, ilk savunma hattı her zaman bireysel farkındalık olmaya devam ediyor; bir sonraki “fırsat kaçırılmasın” mesajını gördüğünde, bir adım geri atıp kaynağını sorgulaman, bu tür ağların en çok güvendiği aceleci tepkiyi ortadan kaldırıyor.