Google Finlandiya’da 250 bin ağacı izinsiz kesti

Kuzey Finlandiya’da planlanan yeni veri merkezi sahası için gerekli çevresel etki değerlendirmesi tamamlanmadan yaklaşık 250 bin ağaç kesilmesi, yerel halkın ve doğa korumacılarının tepkisini çekti. Guardian’ın haberine göre Google’ın Muhos bölgesindeki bu hamlesi hukuki süreci ve resmi soruşturmaları tetikledi.

Kuzey Finlandiya’daki Oulujoki nehrine yaklaşık 400 metre mesafede yer alan 330 hektarlık alan, Google’ın Eylül ayında duyurduğu 13 milyar euroluk Finlandiya yatırım paketinin bir parçasını oluşturuyor. Şirket burada dokuz veri merkezi binası inşa etmeyi planlıyordu. Ancak hazırlık çalışmaları sırasında üst toprak tabakasının da kaldırılması ve binlerce ağacın kesilmesi bölgede kriz yarattı.

Finlandiya Doğa Koruma Derneği’nden (SLL) ekolog Mari Annala, şirketin Kajaani yakınlarındaki Otanmäki adlı ikinci sahasında da yaklaşık 150 bin ağacın feda edildiğini tahmin ediyor. Yapılan kesimin yasal olmaması nedeniyle, elde edilen ahşap işleme tesislerine satılamıyor. Bölge sakinleri, ormansızlaşma dalgasının ardından kurtların ve diğer yaban hayvanlarının köylere kadar indiğini ifade ediyor.

İzin krizinin arka planı ve otoritelerin hamlesi

Süreçle ilgili resmi denetim mekanizmaları 6 Ekim’de devreye girdi. Finlandiya Lisanslama ve Denetleme Otoritesi (LVV), Google’ın Finlandiya’daki iştiraki Tuike Finland’a resmi yazı göndererek arazideki çalışmaların durdurulmasını emretti. Şirket, binaların inşasından önce ağaç kesimi ve kazı yapılmasına izin veren inşaat kanununa dayandıklarını ve belediyeye ön bildirimde bulunduklarını savundu.

Muhos belediyesi projeye resmi bir izin vermediğini açıklarken, LVV ise belediyenin daha önceki yönlendirmelerini geçersiz sayarak çevresel etki değerlendirme kanununun her koşulda geçerli olduğunu vurguladı. Durumun hukuki boyutu derinleşirken, bir vatandaşın 2 Ekim’deki başvurusu üzerine polis olayla ilgili ön soruşturma başlattı. SLL yönetim kurulu başkanı Hanna Halmeenpää yaşananları büyük bir kibir olarak nitelendirirken, Başbakan Petteri Orpo durumu soğuk duş olarak tanımladı.

Yatırımların geleceği ve yasal süreç

Google Finlandiya Ülke Müdürü Antti Järvinen, Yle’ye yaptığı açıklamada durumdan duyduğu üzüntüyü dile getirdi ve o dönem yürürlükteki mevzuatı en iyi şekilde yorumlamaya çalıştıklarını belirtti. Şirket, LVV’den mektubu aldıktan hemen sonra hazırlık çalışmalarını durdurduklarını ve kuruma resmi yanıt gönderdiklerini bildirdi. Muhos’ta 130 hektarlık alana yeni ağaç dikme planı duyurulduysa da, doğa korumacılar bu adımı telafi için yetersiz buluyor.

Hükümet kanadında ise çevre bakanlığı direktörü Veli-Matti Uski, gerekirse yasalar üzerinde değişiklik yapmaya hazır olduklarını açıkladı. Finlandiya genelinde planlama aşamasında olan 145 veri merkezi bulunuyor. Bunlar arasında bu ay duyurulan 10 milyar euroluk Jämsä kampüsü de yer alıyor. Hızla büyüyen dijital altyapı projeleri ile yerel ekosistemlerin korunması arasındaki dengenin nasıl kurulacağı, ülkenin teknoloji politikalarında önümüzdeki dönemde nasıl şekillenecek?

Yerel tepkiler ve veri merkezi politikaları

Muhos ve Otanmäki bölgelerinde yaşananlar, Finlandiya genelinde veri merkezi yatırımlarına bakan bakış açısını değiştirdi. Guardian’ın aktardığı bilgilere göre, ülkedeki bu tür projelere karşı başlatılan imza kampanyasında imza sayısı 96 bini aştı. Vatandaşlar ve yerel inisiyatifler, veri merkezlerinin yerel topluluklara ekonomik katkı sağlamasını ve bu tür büyük çaplı projeler için özel bir veri merkezi vergisi getirilmesini talep ediyor.

Soğuk iklimi, enerji altyapısı ve geniş boş arazileri nedeniyle Avrupa’daki büyük teknoloji yatırımlarının merkez üssü haline gelen Finlandiya, geleneksel teknoloji merkezlerinin dışındaki bölgelere yönelen veri merkezi projelerinin test alanı konumunda. SLL başkanı Hanna Halmeenpää’nın belirttiği üzere, şirketlerin arazileri satın alıp resmi değerlendirmeleri beklemeksizin doğrudan saha temizliğine girişmesi, denetim otoritelerinin ve hükümetin yasal boşlukları hızla kapatmasını zorunlu kılıyor.