Via+ sistemi nedir ve nasıl çalışıyor?

Televizyon ekranlarında yayınlanan yapımların denetlenme biçimi, radyo ve televizyon üst kurulunun devreye sokduğu dijital bir altyapıyla kökten değişiyor.

Gece yarısı kuşağındaki bir dizinin ya da gündüz kuşağındaki tartışma programının saniyesi saniyesine nasıl incelendiği, uzun süredir merak konusu olan bir konuydu. İnsan gözünün tek başına yetişmekte zorlandığı devasa yayın akışı, artık yazılımsal çözümlerin yardımıyla taranıyor. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Başkanı Ebubekir Şahin’in açıklamalarına göre, kurum denetim mekanizmalarında dijital dönüşüm hamlesini hızlandırdı.

Via+, yayın izleme ve kayıt işlemlerini tek bir merkezde toplayarak otomatik analiz yapabilen yeni nesil bir denetim yazılımıdır. Hızla çoğalan televizyon kanalları ve dijital platform içerikleri, klasik yöntemlerle takip edilemeyecek kadar büyük bir veri hacmi yaratıyordu. Açıklanan bilgilere göre bu yazılım, yayın akışı içerisindeki ses ve görüntüleri anlık olarak işleyebiliyor.

Sistem, belirlenen kriterlere uymayan anları tespit ederek ilgili uzmanlara raporluyor. Bu sayede inceleme ekipleri, tüm yayını baştan sona izlemek yerine yazılımın işaretlediği kritik noktalara odaklanabiliyor. Kurumun iş süreçlerini hızlandıran bu altyapı, denetimlerin daha sistematik yürütülmesini sağlıyor.

Yapay zeka denetim sürecine nasıl katkı sağlıyor?

Yapay zeka, Via+ altyapısının arkasındaki en önemli bilişsel motor olarak öne çıkıyor. Geleneksel kelime arama motorlarından farklı olarak, bu teknoloji konuşulan dili, vurguları, mimikleri ve arka plan görsellerini anlamlandırabiliyor. Kurulun paylaştığı detaylara göre, sistemdeki modeller milyonlarca saatlik veri üzerinde eğitilerek olası ihlalleri yüksek doğruluk oranıyla yakalayabiliyor.

Buna rağmen, yapay zekanın tek başına karar mercii olmadığını vurgulamak gerekir. Yazılım yalnızca bir “ön filtreleme ve tespit” aracı olarak görev yapıyor; nihai hukuki değerlendirme ve yaptırım kararları her zaman insan uzmanlar tarafından veriliyor. Bu hibrit model, olası yanlış alarmların veya bağlamdan kopuk değerlendirmelerin önüne geçilmesini amaçlıyor.

Yayıncıları ve izleyicileri ne bekliyor?

Denetim süreçlerinin bu şekilde dijitalleşmesi, yayıncı kuruluşlar açısından kurallara uyum zorunluluğunu daha da kritik hale getiriyor. Hatalı veya kurallara aykırı içeriklerin çok daha hızlı tespit edilecek olması, televizyon kanallarının yayın politikalarını gözden geçirmesini zorunlu kılıyor. İzleyiciler ise ekranlarda daha az insan gözünden kaçan ihlal ve daha standart bir denetim mekanizmasıyla karşılaşacak.

Henüz sistemin tüm yerli ve yabancı dijital isteğe bağlı yayın platformlarını (Netflix, BluTV, Exxen gibi) hangi kapsamda ve ne sıklıkla tarayacağına dair tüm detaylar kamuoyuyla paylaşılmadı. Kurumun önümüzdeki dönemde bu yapay zeka araçlarının kapsamını genişletip genişletmeyeceği merakla takip ediliyor.