Hayalet Ofislere NVIDIA H200 Onayı Çıktı

ABD Ticaret Bakanlığı’nın ihracat kontrol sistemindeki denetim eksiklikleri, Çinli askeri bağlantılı firmaların NVIDIA H200 yapay zekâ grafik işlemcilerini (GPU) monte etmek için resmi onay almasıyla bir kez daha gözler önüne serildi. New York Times tarafından yürütülen ayrıntılı bir soruşturma, federal düzenleyicilerin boş odalardan ibaret hayalet ofislere ve doğrudan yaptırım listesindeki askeri tedarikçilerle ortaklığı bulunan kabuk şirketlere sevkiyat izni verdiğini kanıtladı. Washington’ın geride bıraktığımız yılın sonlarında ihracat kısıtlamalarını gevşetmesinin ardından ortaya çıkan bu tablo, çip tedarik zincirindeki güvenlik açıklarını açıkça ifşa ediyor.

Onay Alan Hayalet Ofislerin Arkasında Ne Var?

Baidu, BYD, Tesla Shanghai, Alibaba, Tencent, ByteDance ve ZTE Kangxun gibi tanınmış teknoloji devleri süreçten yasal olarak onay alırken, incelemeler kâğıt üstünde var olan yapıları da gün yüzüne çıkardı. Soruşturma kapsamında ‘New Matrix’ adlı onaylı şirketin Pekin’deki resmi adresine giden muhabirler; tavanından kablolar sarkan, şirket kaydı bulunmayan ve bina yönetiminin hakkında hiçbir kayıt tutmadığı boş bir beton kabukla karşılaştı. Sadece 17 ay önce kurulan bu şirket, Pekin adına hassas çip varlıkları satın aldığı gerekçesiyle 2024 yılında ABD tarafından kara listeye alınan Wise Road fonu ile birincil sahipliği paylaşıyor. Firmanın kurucusu Li Bin ise doğrudan Çin ordusuyla iş birliği yaptığı için Entity List’te yer alan New H3C Semiconductor Technologies’in çatı kuruluşu olan devlet destekli Tsinghua Unigroup’un yönetim başkanlığını yürütüyor. New Matrix tek istisna değildi; Maginfra adlı diğer bir lisanslı işletmenin adresi de komşuların içeri giren kimseyi hiç görmediği, içinde yalnızca birkaç sandalye ve boş masa bulunan terk edilmiş bir odadan ibaretti. Analistler, Maginfra’nın Washington tarafından 2023 yılında Halk Kurtuluş Ordusu’na donanım sağladığı için yasaklanan Inspur için bir ön cephe olarak faaliyet gösterdiğini düşünüyor.

Bu Gelişme Sektörü Nasıl Etkileyecek?

New Matrix ve Maginfra gibi yapıların son kullanıcı olarak değil, H200 çipi yapay zekâ sunucularına monte etmek üzere yetkilendirilmiş olması tehlikenin boyutunu artırıyor. Soruşturma ayrıca, il savunma büroları ve uydu savunma ağlarına hizmet veren Range Intelligent Computing veri merkezlerinde faaliyet gösteren Zhejiang Yindun Cloud Technology ve askeri düzeyde iletişim ile kriptografi geliştiren devlet ait Datang Telecom’dan doğan Shanghai Jiatang gibi doğrudan askeri bağlantılı alıcıları da ortaya çıkardı. Eski Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Çin direktörü Liza Tobin, ne Ticaret Bakanlığı’nın ne de NVIDIA’nın gerekli durum tespitini yerine getirdiğini vurguluyor. Bu durum, yarı iletken pazarındaki güvenlik dengelerini sarsarken, donanım tedarik zincirindeki denetimlerin ne kadar geçirgen olduğunu, sektörün en tepesindeki isimleri zor durumda bırakacak nitelikte gözler önüne seriyor. Beyaz Saray yönetiminin ve ticaret düzenleyicilerinin bu skandalın ardından ihracat politikalarında nasıl bir rota izleyeceği merakla takip ediliyor.

İhracat Kontrollerinde Görünen Çatlaklar ve Sevkiyat Rotası

NVIDIA’nın H200 modeli, ihracat kuralları altında doğrudan tam bir yasak listesine dahil edilmiş değil. Bununla birlikte, bu donanımların Çin pazarına girmesi için her defasında rutin onay süreçlerinden geçmesi şart koşuluyor. Başkan Trump’ın, şirket CEO’su Jensen Huang’ın yürüttüğü lobi faaliyetlerinin ardından geçtiğimiz yılın sonlarında kısıtlamaları esnettiği biliniyor. Bu durum, Tayvan’da üretilen çiplerin öncelikle ABD üzerinden yönlendirilmesini ve Washington’ın yüzde 25’lik gümrük tarifesinden pay almasını sağlayan farklı bir mekanizmayı devreye soktu. Ancak federal makamların bu süreçte aracı firmaları denetlerken fiziksel inceleme yapmadığı, yalnızca kâğıt üstündeki beyanlarla yetindiği ortaya çıktı.

Sürecin işleyişine yönelik soru işaretleri, çip sevkiyatlarının denetim mekanizmalarının ne kadar gevşek kurulduğunu net biçimde gösteriyor. Yetkililerin hayalet ofisleri ve devlete bağlı askeri tedarikçilerle bağı olan aracıları onaylaması, ihracat kurallarının delinmesini kolaylaştıran yapısal boşluklar barındırdığını kanıtlıyor. 18 Kasım tarihinde gerçekleştirilmesi planlanan Kapalı Kapılar Ardındaki Brifing’de, NVIDIA CEO’su Jensen Huang’ın bu denetim zaafları hakkında yöneltilecek sorulara nasıl yanıt vereceği merakla bekleniyor.