Hızlı Özet
- Kaliforniya federal yargıcı, DRAM üreticilerine açılan toplu antitröst davasının düşürülmesi talebini reddetti.
- Üç dev şirket, suni arz kısıntısı ve Sherman Yasası’nı ihlal etmekle suçlanıyor.
- Standart bellek üretiminin kısıtlanması, fiyatların 18 ayda yüzde 697 oranında artmasına yol açtı.
- Şirketlerin 7 Aralık 2026 tarihine kadar mahkemeye resmi yanıtlarını sunması gerekiyor.
Samsung, Micron ve SK hynix küresel bellek pazarındaki hakimiyetlerini tekelci uygulamalarla kötüye kullandıkları iddiasıyla mahkeme karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Kaliforniya Kuzey Bölgesi Bölge Hakimi Noël Wise, dev bellek üreticilerinin ortak davanın düşürülmesi yönündeki savunmasını reddederek antitröst davasının önünü açtı. 25 Haziran 2026 tarihinde beş farklı eyaletten 17 tüketici ve küçük işletme tarafından açılan dava, bu şirketlerin arzı bilinçli şekilde kısıtladığını ve standart bellek maliyetlerini katladığını savunuyor.
Davacı tarafın sunduğu dosya, pazarı elinde bulunduran üç devin 2025 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla küresel DRAM gelirinin yüzde 91’inden fazlasını kontrol ettiğini ortaya koyuyor. Şirketler ise pazar hareketlerinin ve alınan kararların yapay zeka talebindeki patlamaya karşı verilen tepkiler olduğunu savunarak iddiaları reddetmişti. Ancak Hakim Wise, bu hamlelerin sıradan pazar rekabeti sınırlarını aştığını ve koordineli bir anlaşmaya işaret ettiğini belirtti. Kararında tarafların pazar izleme faaliyetlerini sıradan bir rekabet olarak görmediğini vurgulayan Wise, bu durumu formasyon halinde uçan şahinlere benzeterek iddiaların hukuki olarak makul olduğunu kaydetti.
Pazardaki bu daralma, standart bileşenlere bel bağlayan bireysel kullanıcılar ve küçük ölçekli sistem toplayıcıları için maliyet kâbusuna dönüştü. Özellikle yapay zeka altyapılarında kullanılan High Bandwidth Memory (HBM) üretimine ağırlık veren üreticiler, standart bellek kapasitelerini ardı arkasına azalttı.
Fiyatlar Neden Bu Kadar Yükseldi?
Standart DRAM üretiminin yavaşlatılması, piyasada dikey bir fiyat hareketini tetikledi. Üreticilerin 2022’nin sonlarından itibaren geleneksel bellek üretimini kısması ve 2023 yılında wafer kapasitesini HBM üretimine kaydırması arzı doğrudan vurdu.
Haberin detaylarına göre standart DDR5 belleklerle karşılaştırıldığında HBM, gigabayt başına üç ila dört kat daha fazla silikon wafer alanı gerektiriyor. Bu durum, fabrikaların üretim hatlarını dönüştürmesiyle birlikte tüketici tarafındaki standart bellek arzını ciddi biçimde daralttı. Üretim hatlarındaki bu kaydırma, ek bir üretim kapasitesi artışı yapılmaksızın standart DRAM fiyatlarının yalnızca 18 aylık kısa bir zaman diliminde yüzde 697 oranında fırlamasına neden oldu. Küresel tedarik zincirindeki bu ani değişim, hem bireysel tüketicilerin hem de donanım üreticilerinin bütçelerini doğrudan etkiledi.
| Süreç / Parametre | Detay |
|---|---|
| Pazar Payı (2025 Q3) | %91 (Samsung, SK hynix, Micron toplamı) |
| Fiyat Artış Oranı | %697 (18 aylık dönemde) |
| HBM Alan İhtiyacı | Standart DDR5’e göre 3-4 kat daha fazla wafer |
| Savunmanın Reddi | 14 Kasım 2026 |
Hakim Wise’ın kararında, şirketlerin pazarın normal akışıyla açıklanamayacak düzeyde ortak hareketler sergilediği de vurgulandı. Dosyada yer alan bilgilere göre Samsung ve SK hynix’in büyük alıcılarla uzun vadeli sözleşmeler imzalamaktan kaçınması, yeni tesis yatırımlarının ertelenmesi ve üç firmanın da DDR4 üretimini 2025’in aynı çeyreğinde sonlandırması mahkemenin dikkatinden kaçmadı. Ayrıca Micron’un 3 Aralık 2025 tarihinde otuz yıllık tüketici belleği markası Crucial’ı kapatacağını açıklaması ve üç üreticinin Ocak 2026’da birbirine çok yakın müşteri inceleme pratikleri benimsemesi, davanın dayandığı kanıtlar arasında yer aldı.
Sırada Hangi Adımlar Var?
Dava sürecinin ilerleyen aşamalarında tarafların atacağı hukuki adımlar pazarın geleceğini şekillendirecek. Mahkeme takvimine göre sanık konumundaki üç bellek üreticisinin şikayete yönelik resmi yanıtlarını 7 Aralık 2026 tarihine kadar sunması zorunlu tutuluyor.
Bu yasal sürecin ardından tarafların katılımıyla ilk dava yönetim konferansı 12 Ocak 2027 tarihinde gerçekleştirilecek. Mahkemenin alacağı olası bir ceza kararı veya arzın talebe ayak uydurmasını zorunlu kılacak bir yaptırım, uzun süredir tıkalı olan bellek tedarik zincirinin rahatlamasını sağlayabilir. Bu durum, piyasa analistlerinin 2027 yılı için yaptığı karamsar öngörülerin aksine, DRAM fiyatlarının nihayet istikrar kazanabileceği yönündeki umutları canlı tutuyor.
Mahkemenin talep ettiği resmi yanıtların ardından üreticilerin tedarik stratejilerinde nasıl bir esneme yapacağı, donanım toplamak isteyen son kullanıcılar tarafından yakından takip ediliyor.
Kaynak: Wccftech