101 milyon kimlik verisi sızdı: 2 gözaltı!

Halk TV’nin haberine göre, İstanbul merkezli düzenlenen son operasyonda 101 milyon kimlik ve 118 milyon telefon verisinin yasa dışı sorgu panelleri üzerinden satıldığı ortaya çıkarıldı; olayla ilgili 2 şüpheli gözaltına alındı. İnternette gezinirken telefonunuza gelen o tanımadık mesajlar veya bilmediğiniz numaralardan yapılan dolandırıcılık aramaları aslında bu tablonun en net göstergesi. Milyonlarca vatandaşın en mahrem bilgileri, dijital dünyada dilediği gibi hareket eden siber suçluların eline geçmiş durumda.

İşin arkasında sadece tek bir büyük sızıntı yok. Karşımızda aylık abonelikle çalışan, kimlik numaralarından telefonlara kadar her şeyi açıkta bırakan profesyonel sorgu panelleri var. Vatandaşlar olarak kurumlara verdiğimiz kişisel verilerimiz, bu çarkın içinde kaybolup gidiyor.

Yasa dışı sorgu panelleri nasıl çalışıyor?

İstanbul merkezli son operasyonda ele geçirilen 101 milyon kimlik bilgisi ve 118 milyon telefon numarası, bu panellerin ne kadar büyük bir tehdit olduğunu ortaya koyuyor. Peki bu panelleri kullananlar kimler? Genellikle dolandırıcılar, organize suç örgütleri veya küçük bedeller ödeyerek bu bilgilere erişmek isteyenler.

Sistem oldukça basit işliyor. Kişinin adını veya telefonunu giriyorsunuz; tapu bilgilerinden ikametgah adresine kadar her şey ekrana dökülüyor. Kolluk kuvvetleri ne kadar operasyon yapsa da, internete bir kez düşen veri tamamen silinemiyor. Yapılan gözaltılar ise soruna sadece geçici bir çözüm sunuyor.

Bu sızıntı günlük hayatımızı nasıl etkiliyor?

Telefonunuza gelen o tuhaf dolandırıcılık aramalarının kaynağı tam olarak bu panellerde saklı. Sabah uyandığınızda adınıza açılmış sahte bir şirketle veya banka hesaplarınızdaki anormalliklerle karşılaşabilirsiniz. Ev adresiniz ve T.C. kimlik numaranız açıkta olduktan sonra güçlü şifre kullanmanın pek bir anlamı kalmıyor.

Asıl mesele bireysel dikkatimiz değil, verilerimizi saklayan sistemlerin güvenliği. Yeni platformlara üye olurken verdiğimiz onaylar, dijital hayatımızı rastgele birilerine teslim etmekten başka bir şey değil.

Rakamlar Türkiye nüfusunu aşmış durumda. Bu da yediden yediye neredeyse herkesin verisinin bu panellerde yer aldığını gösteriyor.

Sorgu panellerinin arkasındaki ekosistem ve ekonomik model

Bu yasa dışı yapılar sadece bireysel merak veya rastgele sızıntılarla ayakta durmuyor. Arkalarında ciddi bir kar amacı güden ekonomi var. Kripto para birimleri veya EFT ile ödeme kabul eden bu paneller, Telegram kanalları ve kapalı forumlar üzerinden pazarlanıyor. Kullanıcılar günlük, haftalık veya aylık paketler satın alarak istedikleri kişinin tüm siciline saniyeler içinde ulaşabiliyor.

Panellerin sahipleri, verileri genellikle farklı kurumlardan veya şirketlerden sızdırılan eski veritabanlarıyla birleştirerek güncel tutuyor. Bir veri tabanında eski adresiniz yer alırken, başka bir sızıntıdan alınan telefon numaranız aynı profilde birleştiriliyor. Böylece hedef kişi hakkında tam bir dijital portre çıkarılıyor.

Bireylerin alabileceği teknik önlemler ve sınırları

Verileriniz çoktan bu sistemlerin içindeyken bireysel olarak yapabilecekleriniz ne yazık ki oldukça kısıtlı. e-Devlet üzerinden yapılan “Kısıtlılık” işlemleri veya adres gizleme talepleri kısmi bir koruma sağlasa da, temel kimlik bilgileriniz panellerden tamamen silinemiyor. Yine de iki aşamalı doğrulama kullanmak, bankacılık işlemlerinde ek güvenlik katmanları oluşturmak ve bilinmeyen numaralardan gelen bağlantılara tıklamamak olası zararları en aza indirebilir.

Bu tür haberler birkaç gün konuşulup unutuluyor; ta ki telefonumuza yine o rahatsız edici mesajlardan biri gelene kadar. Kurumların daha sert cezalar ve sıkı denetimler getirmesi artık hayati bir zorunluluk. Aksi takdirde bu rakamlar artmaya devam edecek.