Yeni bir telefonun fiyatına bakıp vazgeçen, ikinci el ilanlarını karıştırmaya başlayan çok kişi var. Mantıklı bir tercih bu; aynı model, yarı fiyatına, bazen kutusunda bile bulunabiliyor. Ama ikinci el bir telefon, yeni bir telefondan çok daha fazla soru işareti barındırıyor. Ekranı sorunsuz görünen bir telefonun pili birkaç ay içinde tükenmeye başlayabiliyor, ya da hiç fark etmediğin bir yazılım kilidi seni telefonu hiç kullanamaz hale getirebiliyor.
Aşağıdaki kontrol listesi, hem yüz yüze hem de kargoyla alışverişte işine yarayacak, telefonu almadan önce ya da eline geçtiği ilk dakikalarda uygulayabileceğin adımlardan oluşuyor.
1. IMEI numarasını kontrol et
Telefonun arama ekranına *#06# yazarak IMEI numarasını görebilirsin. Bu numarayı, işlem yapmadan önce operatörüne ya da resmi bir IMEI sorgulama hizmetine sorarak, telefonun çalıntı ya da kayıp bildirimi olup olmadığını kontrol edebilirsin. Türkiye’de kayıtlı olmayan ya da yurt dışından getirilmiş bazı telefonlar, birkaç gün ya da hafta içinde operatör şebekelerine hiç bağlanamaz hale gelebiliyor; bu kontrolü atlamak, en pahalı hatalardan biri.
2. Hesap kilidini mutlaka test et
Telefonu satın almadan önce satıcının, kendi Google hesabından (Android’de) ya da Apple ID’sinden (iPhone’da) tamamen çıkış yaptığından emin ol. Satıcı hesabını kaldırmadan sıfırladığı bir telefon, senin elinde kalıcı olarak kilitli kalabiliyor; bu kilit, doğru şifre olmadan aşılamıyor. Mümkünse telefonu satıcının yanında sıfırdan kurulum ekranına kadar getirip, hiçbir hesap kilidi çıkmadığını gözünle gör.
3. Pil sağlığını göz ile değil rakamla değerlendir
Bir telefonun pili gözle bakıldığında hiçbir ipucu vermez. iPhone’larda Ayarlar > Pil > Pil Sağlığı bölümünden maksimum kapasite yüzdesini görebilirsin; bu değer yüzde 80’in altındaysa, telefonu günlük kullanımda sık sık şarj etmen gerekecek demektir. Android’de bu bilgi üreticiden üreticiye farklı yerlerde saklansa da, *#*#4636#*#* kodu genellikle pil durumu hakkında ek bilgi veriyor. Şüphen varsa, telefonu bir gün boyunca normal kullanarak pilin ne kadar hızlı azaldığını gözlemlemek en güvenilir test.
4. Ekranı ve dokunmatiği farklı ışıklarda incele
Çizik ve kırıkları görmek kolay, ama ekran altındaki lekeler ya da “yanık piksel” izleri genellikle sadece koyu bir arka planda fark ediliyor. Telefonu tamamen siyah bir ekrana getirip (bir video oynatıp durdurarak ya da kamerayı kapatarak) köşelerdeki renk kaymalarını kontrol etmek işe yarar. Dokunmatik hassasiyeti test etmek için de ekranın her köşesinde parmağını gezdirip, tepkinin her yerde eşit olduğundan emin olmalısın.
5. Kamerayı ve sensörleri tek tek dene
Ön ve arka kamerayı hem gündüz hem karanlıkta test etmek, otomatik odaklamanın çalışıp çalışmadığını görmeni sağlar. Parmak izi okuyucusunu, yüz tanımayı, pusulayı ve titreşim motorunu satın almadan önce denemek, sonradan fark edip pişman olacağın küçük ama can sıkıcı arızaları baştan eler.
6. Şarj portunu ve hoparlörü ihmal etme
Şarj kablosunu telefona takıp şarj olduğunu gözünle görmek, portun hem fiziksel hem elektriksel olarak sağlam olduğunu doğrular. Hoparlör için de kısa bir müzik ya da video oynatarak sesin çatlamadığından, her iki hoparlörden (varsa) düzgün ses geldiğinden emin olabilirsin.
7. Kutusu, faturası ve garantisi varsa fiyatı yukarı çeker ama zorunlu değil
Orijinal kutusu ve faturası olan bir telefon, hem güven verir hem de ileride tekrar satmak istediğinde işine yarar. Ama bu belgelerin olmaması, telefonun sorunlu olduğu anlamına gelmiyor; sadece pazarlık payını biraz senin lehine çeviriyor. Türkiye’de resmi olarak satılmış, IMEI kaydı yapılmış bir telefon için bu belgeler olmasa da telefonu kullanmaya devam edebilirsin.
8. Fiyatı, aynı modelin yeni fiyatıyla karşılaştır
Bazı ikinci el ilanları, telefonun yeni fiyatına göre yeterince ucuz olmayabiliyor; özellikle güncel modellerde satıcılar, telefonun hâlâ garantisi kapsamında olmasını gerekçe göstererek fiyatı gereğinden fazla yüksek tutabiliyor. Aynı model, aynı depolama kapasitesiyle kaç farklı ilanda kaçara satılıyor, birkaç dakika ayırıp karşılaştırmak, ödediğin fiyatın makul olup olmadığını anlamanı sağlar.
9. Yazılım güncellemesi alıp almadığını kontrol et
Bazı eski modeller, üreticinin yazılım destek süresi dolduğu için artık güvenlik güncellemesi almıyor. Bu, telefonun çalışmayacağı anlamına gelmez, ama internete bağlı kullandığın bir cihazın güncel güvenlik yamalarından mahrum kalması, uzun vadede risk taşır. Almayı düşündüğün modelin hangi yıla kadar güncelleme alacağını üreticinin resmi sayfasından kontrol etmek, telefonu kaç yıl daha güvenle kullanabileceğin konusunda net bir fikir verir.
10. Güvenli ödeme yöntemini tercih et
Yüz yüze alışverişte nakit yerine anlık banka transferi kullanmak, ileride bir sorun çıkması durumunda işlem kaydının elinde olmasını sağlar. Kargolu alışverişte ise, güvenli ödeme sistemi sunan platformları tercih etmek (paranın satıcıya, sen ürünü kontrol edip onaylamadan aktarılmadığı sistemler), en büyük dolandırıcılık risklerinden birini ortadan kaldırıyor.
Son kontrol: her şeyi bir arada düşün
Tek bir maddedeki küçük bir sorun seni caydırmamalı; hiçbir ikinci el telefon kusursuz olmuyor. Ama yukarıdaki maddelerden birkaçında aynı anda sorun görüyorsan (örneğin hem pil zayıf hem de fatura yoksa hem de fiyat piyasa ortalamasının çok altındaysa), bu bir arada değerlendirildiğinde dikkatli olman gereken bir sinyale dönüşüyor. On dakikalık bir kontrol, aylar sürecek bir pişmanlığı önlemenin en ucuz yolu.
Tasarım on numara çok beğendim tam istediğim gibi site tskler